1) مصمم 2) بار دیگر به تو 3)سیاره مشتری هم به اندازه قیمیت دیدن روی تو نیست، و من به این بیچارگی خریدار تو هستم 4)ت: تو را 5) بار عشق تو را 6) آنچنان عاشق را در دام عشقت اسیر کردی که امیدی به نجات و رها شدن ندارد 7) شایسته است عاشق زمانی که تو نیستی چشم باز نکند 8) چشم سعدی خوابیدن را در خواب ببیند، زیرا تو با چشمان افسونگرت راه خواب را بر او بسته ای

1)چهره همچون ماهت 2)تا مانند خورشید نباشی که در هر جایی روی زیبای تو دیده شود 3)بیگانه(غریبه) گناهی ندارد که عاشق تو می شود زیرا تو هم اگر صورت زیبای خود را در آینه ببینی دل از کف می دهی و عاشق خود می شوی 4)اگر شیرین(معشوقه خسروپرویز) پیش تو سخن بگوید سزاوار است که به او بخندند زیرا هنگامی که تو لبخند بزنی شیرینی لبخند تو آبروی شیرین را خواهد برد 5)آنقدر مشتاق آرامش تو هستم که سحرگاه هم از غم عشق تو ناله و زاری نمی کنم زیرا می ترسم صدای آه و ناله من به گوش تو برسد و تو را از خواب صبحگاهی بیدار کند 6) هیچ آرایش و زیوری نمی تواند به زیبایی تو بیافزاید(زیرا تو در نهایت زیبایی هستی) و هیچ آرایشگری نمی تواند تو را زیباتر از این که هستی بکند 7) تا چشم هر انسان نادانی در چهره زیبایی تو ننگرد(تا هر فرد بدون بصیرتی در تو طمع نکند) 8)باز هم می گویم اما نه زیرا زیبایی ظاهری و باطنی تو را فقط انسانهای دارای بصیرت و صاحب نظر می توانند ببینند( انسانهای نادان و بدون بصیرت قادر به دیدن زیباییهای معشوق سعدی نیستند) 9)باید با صد دشمن به خاطر تو روبرو شوم تا شاید در میانشان یک دوست ببینم تا خبری از تو برایم بگوید 10)ای نازنیم! پریشان شدن تار مویی از سر تو برای من سخت تر و دردآور از این است که سرم از تنم جدا شود 11)محل عبور تو

1)دام 2) سوگند به خدا که حجاب را از روی چهره ات که همانند آتش غوغا به پا می کند بردار تا ببینی دل همه مردم اسپندوار به آتش چهره تو روی می آورند 3)شیر چاره ای جز آن ندارد که همانند گوسفند در مقابل تو گردن بگذارد-انسان مغرور و قوی هم در مقابل عشق تو چاره ای جز تسلیم ندارد- 4)ای دل آیا به تو. نگفتم که معشوق با تو سر وفاداری ندارد؟ طمع در وصال او کردی ولی از پای افتادی 5)سعدی با روش که تو داری، مرد عشق نیستی، زیرا نه توانایی دوری از معشوق را داری و نه طاقت اذیت و آزار معشوق را

1)با گذشت زمان عشق برای همه کهنه می شود، به جز من که همان عشق اول را دارم که زیادتر هم شده 2)اجازه 3)سعدی آستان یار را عبادتگاه خود می داند و می خواهد در پیشگاه معشوق بمیرد. 4)همانا 5)زیرا هجر و دوری تو را دیدم که همانند مرگ تلخ بود و به وصال تو رسیدم که همانند بازیافتن جان و زنده شدن شیرین بود، پس برای من مرگ و زنده شدن دوباره در رستاخیز لازم نیست 6)تب کردم و دلم را خوش کردم که به عیادت من بیایی 7)سیاره مشتری را صاحب خجستگی و خوشبختی می دانند 8)چالاکی، دلیری 9)بی شک 10)کشته

1)آموزگار به تو 2)خندان 3)بسیار زیبا و دلربا 4)حیله و نیرنگ 5)ای بت زیبا رو چرا تو به نزد آموزگار می روی؟ زیرا که صورتگر چین برای آموختن بت سازی و صورتگری به دیدن چین و شکن زلف تو می آید 6)آوازخوان 7)دری: فارسی، منظور سخن شیوا و روان است 8)به آن دلیل که خریداران زیبایی راه به دکان زیبایی و حسن تو یافته اند و رو به تو آورده اند دیگر کسی به زیبایی ماه و آفتاب توجهی ندارد 9)عشق تو که آموزگار من است به من شاعری را آموخت 10)کمر 11)پرهیزگاری 12)درویشی 13) کسی که بر سوی کوی تو اقامت کرد، اندیشه سفر و گردش و دیدار از وطن را نمی کند 14)که انگار حنا هست 15)بیباکی، چالاکی

1)سلامتی 2)دور شدم 3)زیرا 4)رویید 5)جوش و خروش 6)مرا خوار نکن 7)زیرا دشمن به خاطر تو مرا زبانزد مردم کرد 8)سوگند به چشمهای تو که اگر کسی چشم از تو برگیرد(به تو نگاه نکند). منظور این بیت این است که : از دست دادن دیدن چهره زیبای تو حتی برای یک لحظه دیدن چهره ماه باعث افسوس است 9)معشوق 10)جان را فدا کرد

1)خصم: در اینجا منظور معشوق است که دشمن دل و جان عاشق است 2)هر کسی که معشوق او را به دام عشق گرفتار کرد 3)ویش: وی اش: اشاره به خصم در مصرع قبل دارد 4)برگزیده و بهترین از هر چیزی 5)انسان درستکار 6)که ترک دنیا و آخرت را نکرد 7)آنچنان در حال سخن گفتن از معشوق هستم 8)نمی توانم 9)به خاطر عشق و عاشق شدن شکرگزاری می کنم 10)اگر دل مرا 11)سخن 12)هدیه